Web terimleri www http ftp telnet nedir?
Bu sayfada anlatılan webde en çok karşılaşılan konular, sadece kısaca anlatılmıştır…
Aslında neredeyse televizyon, telefon,.. gibi gündelik hayatta internet kelimesini kullanmayan yoktur. Kimimiz o kadar haşır neşir oluyor, sürekli internet explorer veya firefox gibi web browserlarla yatıp onlarla kalkıyoruz. Ancak yine de her zaman yazdığınız bazı şeylerin ne anlama geldiğini veya ne işe yaradığını biliyor musunuz? Dikkatinizi çekti galiba ;) Buyrun devamını okuyun o zaman…
Http nedir?
Her web sitesine girerken yazdığımız www ifadesinin başına, kullandığımız browser otomatik olarak HTTP:// yazar. Peki nedir bu http?
Kısaca http, “Hyper Text Transfer Protocol” (Hiper Metin Transferi Protokolü) kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Yani bu sizlerin internette gezerken görmek istediğiniz bu standart html web sayfalarının, okunabilir hale dönüştürülüp browser ekranlarına getirilmesini sağlayan transfer protokolüdür.
Www nedir?
Her web sitesi sub domain (alt alan) dediğimiz bir ön ek taşır. Aslında birçok sitede bu ön eklerden çok fazla vardır: http://ramazan.sarigoz.net/ web adresi gibi. Aynı şekilde site adı localhost/birdost/web olacağı gibi sarigoz.net olarak da açılabilir. Asteriks denen ayarlama, (yani site kayıtlarında * olarak) www olmadan da sayfam açılsın seçeneği kalıcı kılınmışsa, o sayfa www olmadan da açılabilir. Burada www ifadesine aslında standart olarak ilk açılış sub domaini de diyebiliriz. Hatta bazı site sahipleri www sub domaini başka amaçlar için veya yanlış tanımladıkları için localhost/birdost/web farklı, sarigoz.net adresi farklı olabilir.
Kısaca www sitenin standart ilk açılış sub domaini de diyebiliriz.
Ftp nedir?
Az önce anlattığımız http gibi ftp “File Transfer Protocol” (Dosya Transfer Protokolü) de bir transfer protokolüdür. Http ile internet explorer veya Firefox benzeri bir internet programı ile sayfaları görebildiğimiz gibi, ftp için de CuteFtp, Ftp Voyager ve benzeri dosya transfer programları kullanılır.
Amacı, site sahibinin web sitesindeki sayfaları sitenin bulunduğu yere göndermek ve/veya kendine çekmesini sağlamaktır.
Telnet nedir?
Site sahipleri ftp ile dosya gönderip alabilirler, ancak (eğer yetkileri varsa) sitenin olduğu sunucuda bazı işlemleri ftp programları ile yapmaları mümkün değildir. Sunucuya bağlanıp bazı kodları, yüklemeleri veya kendi siteleri dışında sunucu ile ilgili işlemleri yapmak için telnet dediğimiz bağlantı ile yapabilirler.
Kısaca, ileri düzey sistem yöneticilerinin uzaktaki sunucularına erişmek için kullandıkları protokol ve bunun için gerekli yazılımların genel adıdır.
Domain nedir?
Siteniz web adresinde www.sarigoz.net buradaki örnekte sarigoz olarak geçen kısım domain, yani Türkçe alan adı olarak ifade ettiğimiz kelimedir. Bir domain satın aldığınızda aslında o domainin sahibi olmazsınız, sadece bu domaini en az 1 en çok 10 yıl kiralamış olursunuz. Siz süresi dolduğunda domaini yenilemezseniz kaydı silinir veya park dediğimiz bloke duruma düşer. Bu durumda yenileme işiniz biraz daha karışmış olur.
Domain bitiş süresi dolmadan yenilemeyi unutmayın ;)
Hosting nedir?
Domain sadece alan adı dediğimiz isim kayıt işlemidir. Sitedeki sayfaların, görsellerin, flash ve video gibi tüm eklentilerin görünmesi için hosting dediğimiz domain barındırma hizmeti almanız gerekmektedir. Genel olarak bu da aylık veya yıllık olarak kiralanabilir ve sitenizdeki belgelere, sitenizin yoğunluğuna göre fiyatlandırılmaktadır.
Site uzantılarındaki .COM, .NET, .ORG, .COM.TR veya benzeri uzantılar nedir?
Aslında internet sistemleri yayılmadan önce bu uzantıların bir amacı vardı fakat şu anda (bazıları hariç) pek de amacına uygun kullanılmamaktadır. Örneğim COM uzantısı İngilizce commercial kelimesinin ilk 3 harfidir ve özellikle şirketler için kullanılıyordu. Benzer şekilde NET uzantısı da tahmin edebileceğiniz gibi network kelimesinin ilk 3 harfidir. Son olarak ORG de organizasyon şirketleri için ayrılmıştır. Günümüzde bunlara benzer birçok uzantı çıkmış ve ihyaçlar ya da beklentiler doğrultusunda hala çıkmaktadır.
Site uzantılarından sonra gelen TR gibi ekler de, malum o domainin ait olduğu ükenin 2 harfli kodudur.
Site trafiği nedir?
Sitenizi oluşturan tüm sayfalar ve görüntü dosyalarınızın boyutu önemlidir. Sitenizdeki herhangi bir sayfaya giren ziyaretçiler, sitenizden 1 sayfa açtığında bu sayfayı oluşturan tüm öğeleri görmek için bilgisayarına çekmiş olur. İşte sitenizdeki bu verilerin, sitenize gelen ziyaretçiye bu verilerin aktarılması bandwith de dediğimiz web sitenizin trafiğidir.
Sayfaların ve görüntü dosyalarının tamamı, sitenizin bulunduğu sunucu tarafından aralıksız kontrol edilir. Sitenizin ziyaretçisi arttıkça, doğal olarak site trafiğiniz de artar. İlk zamanlar ucuza aldığınız web sitenizin veri trafiği arttıkça, ödediğiniz ücretin de aynı oranda artması kaçınılmazdır.
İşte bu yüzden dikkat edilmesi gereken birkaç nokta:
1) Gelir getirmeyen bir web sitesi açanların parası ve vakti çok demektir ;)
2) Özellikle görüntü dosyalarını gerektiğinden fazla kullanmayın.
3) Görüntü dosyalarını sıkıştıran yazılımlar kullanmaya özen gösterin.
4) Gereksiz kodlama ve trafiği arttıran şeylerden kaçının.
5) Sitenizden dosya indirilmesi trafiğinizi ciddi oranda arttıracaktır. Bu durumda en iyisi ücretsiz hizmet veren yerlere dosyalarınızı depolamaktır.
Bunlara ilave olarak ftp ve benzeri transfer programlarının da web site trafiğinizi etkilediğini hatırlatalım ;)
Diğer merak ettiğiniz konuları kendi başlıklarında açmaya ve açıklamaya devam edeceğiz…
